 |
Nederasselt en Overasselt - Vrijheid valt uit de lucht & Josephine Baker treedt op! - luisterplekken 2 en 3
Wat betekende het om te leven in en langs de frontlinie? In het verhaal van Nederasselt hoor je het verhaal over de duizenden geallieerde soldaten die vanuit de lucht hier landden en hun kampen opsloegen in deze omgeving. Wat betekende de komst van duizenden soldaten voor de lokale bevolking? Het luisterverhaal in Overasselt vertelt hoe de moraal bij deze soldaten hoog gehouden werd door de komst van de zwarte revueartieste Josephine Baker. Twee onderdelen van het lespakket zijn specifiek gemaakt om uit te voeren tijdens een verblijf in groepsaccommodatie Het Buitencentrum te Overasselt.
Download lesbrief |
 |
Nijmegen - Jan van Hoof - luisterplek 14
In deze lesbrief staat het lokale Nijmeegse oorlogsverhaal centraal. Jan van Hoof speelt hierin een belangrijke rol. Jan van Hoof zat in het verzet en het verhaal gaat dat hij de Waalbrug redde door de leidingen naar de springladingen, die door de Duitsers aan de Waalbrug bevestigd waren, door te knippen. Aan de hand van het dagboek van zijn moeder verplaatsen ze zich in Jan van Hoof en denken na over de keuzes die hij maakte. Op de plek waar Jan overleed bespreken de leerlingen of ze hem wel of geen held vinden.
Download lesbrief |
 |
Arnhem - Een brug te ver - luisterplek 22
In deze lesbrief staat het lokale Arnhemse oorlogsverhaal centraal. Het uitgangspunt van deze les is het luisterfragment over de slag om de Rijnbrug in Arnhem, een essentieel onderdeel van Operatie Market Garden. Alleen met deze brug in handen van de geallieerden kon het noorden van Nederland bevrijd worden. Er werd hevig gevochten. Wat had dit voor gevolgen voor de geallieerden in de directe omgeving van de brug? En wat gebeurde er met de inwoners van de frontstad? Leerlingen leren de context van het luisterverhaal kennen aan de hand van citaten van betrokkenen.
Download lesbrief
|
 |
Ellecom - De hel van Ellecom - luisterplek 23
In deze lesbrief staat het dorp Ellecom centraal. In 1941 namen de Duitsers het landgoed ‘Avegoor’ als opleidingsschool voor de Nederlandse SS’ers in gebruik. Op 3 september 1942 haalden de Duitsers een groep van 139 joodse mannen naar Ellecom. Zij moesten bij het landgoed een sportveld aanleggen. Als gevolg van de erbarmelijke omstandigheden kwamen drie joodse mannen om het leven. Na elf weken zat het werk erop en moesten ze naar het kamp Westerbork. Het gemiddelde gewicht van de mannen bedroeg slechts 35 kilogram. Enkel 33 van hen overleefden de oorlog.
Download lesbrief
|
 |
Lent - Manneneiland - luisterplek 32
In deze lesbrief staat de Betuwe centraal. De laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog was de Betuwe het toneel van hevige gevechten tussen de Duitsers en de geallieerde troepen. De Betuwenaren moeten vanwege het gevaar hun woonplaats verlaten. De Betuwe wordt niemandsland als het gebied onder water komt te staan. Duizend mannen blijven achter om voor het vee te zorgen. Pas maanden later is het gebied bevrijd en komen de Betuwenaren weer thuis. Ze treffen hun huizen leeggeroofd en verwoest aan. Er zit niets anders op dan hun dorpen opnieuw op te bouwen.
Download lesbrief |
 |
Millingen - De uittocht van Millingen - luisterplek 33
De inwoners van Millingen moesten van het één op het andere moment hun dorp verlaten. Dit terwijl de burgers juist dachten dat de oorlog bijna voorbij zou zijn. Deze lesbrief laat leerlingen nadenken na over evacueren en over hun eigen waardevolle spullen. Hoe pak je je spullen als je niet weet waar je heen gaat en wanneer je terug komt? Ook spelen ze het evacuatiespel. Tijdens de laatste les fietsen of lopen ze door het dorp. Aan de hand van foto’s zien de leerlingen wat de bewoners aantroffen toen ze terugkwamen.
Download lesbrief |
 |
Oosterbeek - De vriendschapsband - luisterplek 40
Lessenserie voor HAVO/VWO 3 en 4. Bij de luisterplek van Airborne Museum ‘Hartenstein’ in Oosterbeek is het verhaal van twee bevriende Britse piloten te horen die in 1944 vochten in Oosterbeek. Het verhaal gaat dat de mannen een rood-wit-blauwe armband kregen van een inwoner uit Oosterbeek. Deze armband snijden de mannen als teken van vriendschap doormidden. Ieder neemt een helft mee om na de strijd weer samen te voegen. Zover komt het niet, één van de mannen komt om in de strijd en ligt begraven op de Airborne begraafplaats. De leerlingen onderzoeken het verhaal van deze twee mannen.
Download lesbrief |
 |
Ede - Slag om de Ginkelse Heide - luisterplek 55
Het uitgangspunt van deze lesbrief is luisterfragment 55 over de landing op de Ginkelse Heide. Het fragment van de Ginkelse Heide gaat over het begin van Operatie Market Garden. Indirect gaat het over de kwetsbaarheid van de parachutisten. Leerlingen denken na over de geleverde strijd en de vrijheid die het opleverde door zich te verdiepen in de ‘afscheidsbrief’ van een soldaat. Wat betekende de sprong en het neerkomen in oorlogsgebied voor de geallieerde soldaten? Waarom vechten in een land dat niet het jouwe is?
Download lesbrief |
 |
Apeldoorn - De man met Twee Hoeden & Helden in maanlicht - luisterplekken 57 en 58
In deze lesbrief staat de bevrijding van Apeldoorn centraal. Hoe is het tot die bevrijding gekomen, wat ging er aan vooraf? Wat had de bevrijding voor gevolgen voor de inwoners van Apeldoorn? En wat deden de Canadezen direct na de oorlog? Konden ze meteen weg, of moesten ze blijven? De eerste activiteit doet leerlingen beseffen dat er op veel plekken in hun omgeving dingen zijn gebeurd. Op de luisterplek van ‘Helden bij maanlicht’ beantwoorden leerlingen in tweetallen kijk-, luister- en verdiepingsvragen. Dat doen ze ook na het luisteren naar het verhaal ‘De Man met Twee Hoeden’.
Download lesbrief |
 |
Vierhouten - Het Verscholen Dorp - luisterplek 59
Deze lesbrief gaat over Het Verscholen Dorp in Vierhouten. Tijdens de oorlog vonden onderduikers hier, dankzij de hulp van veel mensen, een veilig onderkomen. Tijdens de eerste activiteit ervaren de leerlingen dat er achter plekken in hun omgeving verschillende verhalen schuil gaan. Bij Het Verscholen Dorp luisteren ze naar het luisterverhaal en voeren opdrachten uit. De optionele vierde opdracht bestaat uit een bezoek aan het museum over Het Verscholen Dorp in Vierhouten. Daar kunnen leerlingen verhalen lezen, foto’s en voorwerpen uit het kamp bekijken.
Download lesbrief |
 |
Bladel - Dankzij de ondergrondse - luisterplek 103
In deze lesbrief staat de pilotenhulp in Bladel centraal. Op zondag 17 september 1944 verscheen boven dit gebied een luchtvloot van geallieerde vliegtuigen onderweg naar de dropzones bij Veghel en Son. Parachutisten werden gedropt achter de Duitse linies. Zij moesten de route die liep vanuit België naar Arnhem vrijmaken voor het Britse grondleger. Duits geschut haalde een aantal vliegtuigen neer. Met gevaar voor eigen leven zorgde de ondergrondse voor deze geallieerde soldaten. In het bos op het Heieind zaten tientallen militairen verborgen die door mensen van de boerderijen uit de omgeving van eten en drinken werden voorzien.
Download lesbrief |
 |
Eindhoven - Een paratrooper in Eindhoven - luisterplek 109
Deze lesbrief handelt over de bevrijding van Eindhoven. De Eindhovenaren vierden de bevrijding van hun stad op 18 september 1944 met dolle vreugde. Na ruim vier lange jaren van onderdrukking was de ontlading enorm. De feestvreugde was hier en daar zelfs zo groot dat de opmars van de geallieerden erdoor werd vertraagd, want de Eindhovenaren wilden hun Amerikaanse en Britse bevrijders op alle mogelijke manieren bedanken. De leerlingen onderzoeken wat de herwonnen vrijheid betekende voor de Eindhovenaren.
Download lesbrief |
 |
Son - De brug of je leven - luisterplek 114
In deze lesbrief staat de bevrijding van Son centraal. Tijdens de eerste drie dagen van Operatie Market Garden was Son de commandopost van de 101ste Airborne Divisie. De Sonse Heide was de voornaamste landingsplaats voor parachutisten en zweefvliegtuigen. De Sonse bevolking verwelkomde de bevrijders opgetogen en opgelucht. Terwijl de mensen feestvierden, kregen de Sonse burgers de volgende dag nog te maken met Duitse beschietingen en moesten ze weer schuilen. De leerlingen reconstrueren het verhaal van die dagen met behulp van foto’s uit die tijd en het verhaal van een ooggetuige.
Download lesbrief |
 |
Holthees - Vluchteling - luisterplek 118
Deze lesbrief handelt over de evacuatie van de inwoners van Overloon en omgeving tijdens een van de felste veldslagen in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de Slag om Overloon moest de bevolking op bevel van de Duitsers onmiddellijk evacueren.Ruim drieduizend evacués werden in de kleine dorpen Holthees, Maashees en Smakt ondergebracht. Toen ook Holthees gebombardeerd werd, waren de bewoners en de evacues gedwongen verder te trekken. Leerlingen onderzoeken wat het betekent om op stel en sprong huis en haard te moeten verlaten.
Download lesbrief |
 |
Reek - De kleine Eft - luisterplek 122
In deze lesbrief staan de bevrijding in Reek centraal. Op het kruispunt in Reek van de provinciale weg en de Rijksweg stond vroeger hotel De Kleine Elft. Tijdens Operatie Market Garden sloegen op dit kruispunt de geallieerden - die vanuit het zuiden kwamen- af richting Grave. Op dinsdagmorgen 19 september had iedereen uit de omgeving zich bij De Kleine Elft verzameld om de opmars van de bevrijders te zien. Een onafzienbare colonne militaire voertuigen, tanks en manschappen kwam voorbij. De soldaten deelden chocola, witbrood en sigaretten uit. De leerlingen reconstrueren de gebeurtenissen in Reek tijdens deze spannende week in september 1944.
Download lesbrief |
 |
Grave - De John S. Thompsonbrug - luisterplek 123
De brug over de Maas in Grave was een belangrijk strategisch punt in de route van Operatie Market Garden. Een van de meest geslaagde militaire acties is de snelle inname van deze brug. Luitenant John Thompson en zijn groep landden niet ver van de zuidelijke oprit. De rest van zijn compagnie was veel verder weg neergekomen. Thompson besloot om niet op hen te wachten en direct de brug te bestormen. Het verrassingselement was maximaal en hij kreeg de brug onbeschadigd in handen. Sinds 2004 draagt de brug zijn naam. De leerlingen onderzoeken de plek waar het zich allemaal heeft afgespeeld.
Download lesbrief |
 |
Vught - Luchtarmada boven Vught - luisterplek 126
De bevolking van Vught is tijdens de oorlog tegen wil en dank betrokken geraakt bij het concentratiekamp Vught. Sommige inwoners verdienden op het kamp hun boterham door barakken te bouwen of door er goederen heen te transporteren. Anderen maakten in het geheim pakjes met eten voor de gevangenen. Toen goederentreinen volgepakt met joden vertrokken naar de vernietigingskampen, kon de bevolking alleen maar machteloos toekijken. Aan de hand van de herinneringen van ooggetuigen onderzoeken de leerlingen wat dit voor de Vughtenaren betekende.
Download lesbrief
|